9 kwietnia na zaproszenie KoLibra Kalisz i Fundacji im. Bolesława Pobożnego do Kalisza przyjechał dr Adam Szabelski z Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w Poznaniu, który przeprowadził dwie prelekcje dot. traktatu wersalskiego w II LO w Kaliszu oraz seminarium w Cafe Calisia dot. projektu Trójmorza.

Dr Szabelski podczas dwóch 45-minutowych wykładów w II LO im. Tadeusza Kościuszki w Kaliszu w przystępny sposób opowiedział historię I wojny światowej i zrelacjonował geopolityczny układ sił, który stworzył się po traktacie wersalskim podpisanym 28 czerwca 1919 roku. Dr Szabelski zarysował sposób prowadzenia negocjacji przez ówczesne mocarstwa, z których każde próbowało zyskać jak najsilniejszą pozycję w nowym ładzie geopolitycznym.

Podczas prelekcji dr Szabelski wspomniał również o olbrzymich stratach, związanych głównie ze śmiercią milionów żołnierzy, które niosła za sobą nowoczesna wojna. Ponadto prelegent wskazał na duży wzrost pozycji kobiet podczas I wojny światowej, które zmuszone sytuacją rozpoczęły pracę w fabrykach i w dużym stopniu wzmocniły swoją pozycję społeczną, co doprowadziło w konsekwencji do uzyskania praw wyborczych. Wykład został podsumowany stwierdzeniem, że pokój po I wojnie nie mógł być trwały, ponieważ zbyt wiele państw było nieusatysfakcjonowanych rozwiązaniami proponowanymi w Wersalu, co musiało skończyć się „dogrywką”, która swój początek miała w 1939 r.

Z kolei o godzinie 17:00 w kawiarni Cafe Calisia doktor Szabelski przeprowadził seminarium dotyczące projektu Trójmorza, które jest projektem geopolitycznym łączącym państwa Europy Środkowo-Wschodniej  w ramach współpracy gospodarczej. Celem tej współpracy jest utworzenie szlaków komunikacyjnych łączących kraje od Bałtyku po Morze Czarne i Adriatyk, które pobudziłyby handel pomiędzy takimi krajami jak Polska, Węgry, Austria czy Chorwacja. W tym momencie większość dróg i linii kolejowych w Europie Środkowej biegnie głównie z zachodu na wschód (łącząc np. Berlin z Warszawą), a szlaki drogowe z północy na południe dopiero się tworzą – m.in. za sprawą inicjatywy Trójmorza.

Doktor Szabelski zwrócił uwagę na fakt, że obecnie Trójmorze nie jest traktowane (przynajmniej deklaratywnie) jako projekt polityczny. Co prawda na szczycie w Warszawie w 2017 roku pojawił się sam prezydent USA Donald Trump, lecz większość państw odżegnuje się od tego, że Trójmorze ma być jakąś przeciwwagą dla Niemiec czy Rosji. Dziś przywódcy Europy Środkowo-Wschodniej koncentrują się na wzmocnieniu wzajemnego handlu, zapewnieniu dywersyfikacji gazu ziemnego poprzez wybudowanie nowych rurociągów czy też wykreowaniu turystyki pomiędzy krajami należącymi do inicjatywy.

Spotkania zostały zorganizowane przez KoLiber Kalisz oraz Fundację im. Bolesława Pobożnego. Adam Szabelski jest doktorem historii na UAM w Poznaniu, koordynatorem Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w Poznaniu współfinansowanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych oraz członkiem Rady Instytutu Współpracy Polsko-Węgierskiej.

[MA]